De adoptiekloof in cijfers
De CBS-cijfers schetsen een helder maar zorgwekkend beeld. Van de Nederlandse bedrijven met 10 of meer werknemers gebruikt slechts 23% AI. Bij kleine bedrijven (10-19 werknemers) is dat nog geen 18%. De miljoenen microbedrijven met minder dan 10 werknemers worden niet eens meegeteld, terwijl zij het hart van het MKB vormen.
van kleine bedrijven gebruikt geen AI
CBS, bedrijven met 10-19 werknemers
De kloof tussen groot en klein is schrijnend. Van de bedrijven met 500+ werknemers gebruikt 59% AI, bij het middenbedrijf (50-250) is dat 45%, maar bij kleine bedrijven slechts 18%. En het zijn juist de AI-gebruikende bedrijven die verantwoordelijk zijn voor 51% van de totale Nederlandse omzet, ondanks dat ze een minderheid vormen.
Waarom bedrijven afhaken
| Barriere | Percentage MKB |
|---|---|
| Gebrek aan ervaring en kennis | 73% |
| Privacyzorgen | 49% |
| Gebrek aan digitale vaardigheden | 45% |
| Juridische onzekerheden | 42% |
De barrières zijn niet technologisch maar menselijk. Driekwart van de bedrijven die AI overwogen maar afzagen, noemt gebrek aan ervaring als reden. En op het vlak van de EU AI Act weet de helft van de ondernemers niet eens dat de wet bestaat. Slechts 2 tot 3% zet actief stappen.
Experimenteren zonder strategie
Het Dialogic-rapport, opgesteld in opdracht van het Ministerie van Economische Zaken (november 2025), biedt een diepgaand kwalitatief beeld. MKB-ondernemers experimenteren wel met AI, een beetje ChatGPT hier, een Copilot-licentie daar, maar zonder strategisch plan. De integratie in kernprocessen ontbreekt volledig.
De grootste belemmering is niet eens de technologie zelf, maar het ontbreken van een digitale basis: gestructureerde data, gekoppelde systemen, een heldere digitale infrastructuur. Veel MKB-bedrijven missen simpelweg het fundament waarop AI kan bouwen.
Klaar om te beginnen?
Ontdek wat AI kan betekenen voor uw bedrijf. Geen verplichtingen, wel een helder gesprek.
Start het Gesprek